2009 werd getekend door de diepste economische crisis sinds de 2e wereldoorlog. De VRT noemde het jaar dan ook het jaar van de angst. In dat jaar van het wantrouwen zijn wij, als CD&V, er in geslaagd om op politiek vlak voor de mensen een baken te zijn van vertrouwen. Van rustige vastheid.

Sommigen doen smalend over de roestige vastheid of vastgeroestheid. De gietijzeren letters op ons huis zijn trouwens echt verroest. Maar dat blijft tussen ons. Rustige Vastheid is voor de oppositie een symbool van immobilisme. In dit land werkt volgens hen zogezegd niets meer. Laat ons daarom vervroegde verkiezingen houden om met een schone lei te herbeginnen. Dat is hun boodschap. Het klinkt verleidelijk.

Maar ze laten zich leiden door de slechtste raadgever in tijden van crisis, de emotionaliteit van het moment. Op moeilijke momenten moeten we een stap achteruit durven zetten, om de zaken in perspectief te kunnen zien. Als ik terugkeer in de tijd, naar de laatste economische crisis die we beleefden, dan kom ik uit in de jaren zeventig. Tussen ‘71 en ‘81, in amper 10 jaar tijd, vonden toen 5 federale verkiezingen plaats. Wel, in ‘81 kreeg de CVP het grootste pak electorale slaag uit haar geschiedenis. – 11 %.

En dat was niet het ergste. Bovenal luidde die periode van politieke onrust het begin in van een ontsporing van de overheidsfinanciën. Een generatie lang hebben we moeten zwoegen en zweten om die last onder controle te krijgen. Die historische vergissing hebben we in 2009 alvast niet gemaakt.

Het eerste goede voornemen voor 2010 is daarmee een feit: geen verkiezingen, en maar één regering.

Vorig jaar sprak ik op de nieuwjaarsreceptie van CD&V Tessenderlo We hadden op dat ogenblik net de slechtste peiling uit de geschiedenis van onze partij op de lever liggen. We plakten tegen de 20%. En toch zei ik aan de aanwezigen dat 2009 een unieke kans bood aan onze partij. Niemand geloofde  mij toen, bij het begin van mijn toespraak …

Ik zei dat de crisis een kans was om te tonen waar onze partij echt voor staat. Verantwoordelijkheid opnemen wanneer het goed gaat, dat kan iedereen. Maar je leert de ware aard van een beestje pas kennen, door eens aan zijn staart te trekken. Wel, ook als het moelijk werd, schuwden wij onze verantwoordelijkheid nooit. Of zoals Churchill zei: ‘when you’re going through hell, keep going.’ Wij zijn met rustige tred blijven gaan. We hebben ons door niemand van ons doel laten afbrengen. Stap voor stap gingen we verder in de richting waarvan wij overtuigd waren dat het de juiste is.

De kiezer heeft die houding van rustig vertrouwen naar waarde weten te schatten.

In januari 2009 verklaarde de media CD&V dood. Zes maand later – in juni – werden we weer tot de winnaars gerekend, zonder euforisch te willen doen. Of zoals Michel Verschueren zegt, den Anderlecht is zoals de cd&v, die keren altijd terug.

We hebben opnieuw voor 5 jaar de leiding van de Vlaamse regering.

Ook op federaal niveau hebben we de leiding van het land.

En sinds 1 januari zitten we mee in de cockpit van Europa. Wie had dat een jaar geleden gedacht? Niemand. Dat uitzonderlijke succes was alleen maar mogelijk omdat wij nooit opgegeven hebben. Blijkbaar wist men die kwaliteit ook buiten ons eigen land te appreciëren.

‘Sterke leiders’ hebben de partij door de crisis geloodst. Maar onze partij heeft vooral sterke wortels. Die zitten diep in de samenleving. Ze zijn wijd vertakt. U vindt ze overal in Vlaanderen. Het zijn onze lokale afdelingen. Als elk van u in die moeilijke tijden niet het geloof had behouden in onze partij, in onze koers, dan waren de successen van vandaag helemaal niet mogelijk geweest. Op die trouw mag u allen vandaag meer dan fier zijn.

We hebben onze kiezers niet bedrogen. De eerste resultaten zijn er.

We gingen door een sterke economische krimp. Maar ze was kleiner dan gemiddeld in Europa.

De werkloosheid stijgt fors. Maar minder snel dan gemiddeld in Europa.

Het begrotingstekort is sterk toegenomen. Maar minder snel dan gemiddeld in Europa.

Jammer genoeg is iedereen is ondertussen vergeten dat in de jaren dat de economische zon scheen, paars heeft nagelaten het hooi binnen te halen. Nu het regent, hebben wij de ondankbare taak het hooi alsnog binnen te halen.

Wij zijn spaarzaam geweest. We hebben aan de verleiding weerstaan om de wereldwijde crisis buiten te houden door de geldkraan open te draaien. De ondoordachte uitgaven van vandaag zijn immers de belastingen van morgen zijn. Spaarzaamheid is daarom geen teken van ‘immobilisme’, maar wel van politieke moed.

Alle Europese schepen gaan door woelig water, maar sommige schepen houden beter koers dan andere. België is bij de betere leerlingen van de klas. Het was ooit anders.

In 2009 heeft CD&V bewezen dat het durft veranderen wat veranderd moest worden. Dat we de kalmte bezitten om met rust te laten wat niet aan verandering toe was. En dat we over de ervaring beschikken om het verschil te maken tussen beide.

We creëerden voor de mensen twee belangrijke voorwaarden om verder te werken aan hun eigen projecten en dromen, met name een minimum aan financiële en politieke stabiliteit, hoe broos ook.

2010

2010 is een heel ander verhaal. Nu een minimum aan stabiliteit is teruggekeerd, is de tijd van de Rustige Vastheid definitief voorbij.

De fiets bolt terug. Als je dan stopt met trappen, dan val je niet stil, maar om.

Ons land heeft nood aan hervormingen. Ik denk niet alleen aan een staatshervorming, maar aan de hervorming van het pensioenstelsel, van defensie, van justitie, en misschien nog het meest van de economie, die ook de werknemers van Opel Antwerpen nieuwe hoop moet geven.

Maar de hervormingen die nodig zijn, kondigen zich moeilijk aan.

En toch, daar ben ik weer, ook 2010 biedt onze partij een unieke kans.

Door de kredietcrisis verloor een al te liberale kijk op de economie veel krediet. Iedereen zweert nu bij hetzelfde socio-economisch model. En wel het model waar de christendemocraten de uitvinders en uitbouwers van zijn. De sociale welvaartstaat. Nu, het origineel is altijd beter dan de kopie.

In die geest pleit ik binnen onze partij dan ook al maanden voor een plan voor een nieuw economisch plan voor Vlaanderen. Een Flanders Technology voor dit decennium. Gaston Geens legde zo 25 jaar geleden mee de basis voor de welvaart van vandaag in onze regio. Vandaag moeten wij christendemocraten opnieuw het voortouw nemen. Opel Antwerpen kunnen we waarschijnlijk niet meer redden. We moeten vooruit kijken en alles in het werk stellen om nieuwe activiteiten te doen bloeien op dezelfde plaats. Een sterke economie is en blijft de beste garantie op een sterke werkgelegenheid en een sterke sociale zekerheid.

We mogen ons ook niet laten meeslepen door liberalen en socialisten in ‘geslacht van de engel’-discussies over of de overheid nu te groot of te klein is. Voor ons is de vraag of ze werkt. De vraag is niet of de vrije markt goed of slecht is. De vraag is wel of ze ten dienste staat van de mensen, en niet enkel van de winsten. Net zoals we de banken niet gered hebben omdat we de bankiers zo graag zien, maar wel de spaarders.

Maar vooral, zijn wij als christendemocraten er van overtuigd dat de oplossingen niet alleen van de overheid moeten komen. Integendeel, ze komen in de eerste plaats van de mensen zelf. Het is altijd al onze overtuiging geweest dat de economie meer is dan veel of weinig belastingen. Dat de sociale zekerheid meer is dan hoge of lage uitkeringen.

Wij zijn de eerste bepleiters van het belang van waarden zoals spaarzaamheid, arbeidsethos, verantwoordelijkheidszin, solidariteit, rechten en plichten en vertrouwen tussen mensen, gemeenschappen en instellingen.

Als we die lijn aanhouden, ben ik er van overtuigd dat 2010 opnieuw een unieke kans kan bieden aan onze partij.

Beste vrienden,

Zoals ik zei, de fiets bolt terug. We moeten dus vooral blijven trappen, blijven hervormen.

Welnu, dit is net een periode waarin de meerwaarde van jongeren in de politiek het grootst kan zijn. Door met vernieuwende ideeën naar voor te komen. Maar ook door in plaats van de partij eens hard op de pedalen te gaan staan. Door eens goed aan de boom te schudden. Door de moederpartij wakker te houden.

Ik druk dat graag als volgt uit. Als je een kikker in lauw water steekt, en je verhoogt beetje bij beetje de temperatuur, dan blijft hij gewoon zitten. Merkt niets van de verandering. En toch gaat hij stilletjes dood. Maar als je de temperatuur dadelijk goed hoog zet, dan springt hij er onmiddellijk uit. Dat is wat jongeren moeten doen. De politieke temperatuur zo hoog houden dat iedereen blijft vooruitspringen.

Beste vrienden,

Maar wat betekenen jeugdige creativiteit, wilskracht en verantwoordelijkheid zonder geduld? Niets. We moeten ten volle beseffen dat we vandaag niet door een politieke, economische en ecologische storm varen, maar door een klimaatsverandering. Dit vereist een aanpak op de lange termijn. Vertrouwen vertrekt te paard, maar keert slechts te voet terug.

Sta mij toe nog een laatste maal terug te keren in de tijd. Na ons electoraal pak slaag in ’81. Nam Martens opnieuw de leiding van het land. Dat was evident. De begrippen inlevering, matiging en indexsprong begonnen tot het dagelijkse taalgebruik te behoren. En kruisraketten. We kenden de grootste betogingen die in de naoorlogse periode. De CVP hield vol. Er kwamen geen vervroegde verkiezingen. Aan het einde van de legislatuur schreef de media de CVP volledig af. Wie won in ’85 de verkiezingen? De christendemocraten. En wie waren volgens Marc Eyskens de verliezers? De opiniepeilers. Op termijn worden geduld en doorzettingsvermogen ook electoraal beloond.

Dat moet ook onze lijn zijn in 2010.

Beste vrienden,

De verdiensten uit het verleden zijn geen garantie op succes in de toekomst. Elke dag moeten we opnieuw bewijzen dat we het vertrouwen van de burger waard zijn. We mogen niet de vergissing maken alleen te rekenen op onze politieke leiders. Dat moeten we in de eerste plaats ook zelf doen, in onze eigen leefwereld, in ons gezin, in onze vriendenkring, onze verenigingen, in onze gemeente.

Het is mijn overtuiging dat zolang we onze verantwoordelijkheid niet schuwen.

we ons niet storten in onverantwoorde avonturen.

we de begroting op de rails houden.

we blijven bouwen aan het economisch herstel.

we blijven werken aan het herstel van het vertrouwen.

Zo lang ben ik er van overtuigd dat we de crisis zullen overwinnen.

dat CD&V het vertrouwen van de kiezer zal blijven genieten.

Nog een laatste les die ik meeneem uit 2009. Er is maar één iemand die meer stemmen haalde dan alle cd&v’ers samen. Prins Filip zou zeggen, het is een vrouwtje. Ze luistert naar de naam Kai Mook. Deze baby-olifant lokte 1,5 miljoen bezoekers naar de Zoo van Antwerpen. Een record. Maar wat is haar geheim? Volgens mij is Kai Mook een christendemocrate. Iemand die het belang inziet van het lokale. Haar succes werd samengevat in één enkele zin: Zij was ‘goed nieuws, in moeilijke tijden, dicht bij huis’.

Dat is wat wij moeten zijn voor de mensen in 2010, voor elkaar, voor allen wie u dierbaar is, goed nieuws in moeilijke tijden, dicht bij huis.

Mijn beste wensen.