Amores perros, letterlijk vertaald “hondenliefhebbers”, verraadt meteen het centrale thema dat de personages verbindt. Het veelbelovende debuut van González Iñárritu deed veel stof opwaaien bij de filmfestivals en liet het beste vermoeden voor de toekomst. De engelse vertaling van de titel, “love’s a bitch”, onthult tevens het 2e thema van de film.

De film start furieus met een openingscene vergelijkbaar die in Quentin Tarantino’s “Reservoir Dogs”. We bevinden ons in een spannende achtervolgingsscène doorheen de straten van Mexico met een als een varken bloedende rottweiler op de achterbank. Deze scene eindigt in een spectaculaire autocrash en vormt meteen het middelpunt van de film. De 3 verhaallijnen die in deze film naast mekaar lopen, worden op dit ogenblik letterlijk in elkaar gebokst. Elk van deze verhaallijnen wordt gekenmerkt door de hoofdpersonages hun honden.

De eerste verhaallijn is genaamd “Octavio y Suzanna”. Octavio, een ontvlambare puber die zijn rottweiler Cofi laat vechten voor geld, is tegelijkertijd verliefd op de vrouw van zijn broer. De eerder brutale hondengevechten zijn niet echt geschikt voor de gevoelige kijker. Belangrijker is echter de relatie tussen Octavio en zijn hond. Een hond is veelal het product van het karakter van het baasje en het baasje kiest veelal onbewust de hond die bij hem past. Octavio is aan de ene kant een oversentimentele, gevoelige jongen, net zoals zijn vierpotige vriend. Aan de andere kant is hij een explosief ventje. Zoals elke hond nog steeds die zachtaardige puppy-look in zich heeft, maar tegelijkertijd hoeft diezelfde wandelende bontmantel maar zijn lippen op te heffen om de ware aard van het beestje te zien.

De enige kritiek die deze film kreeg is dan ook zijn onverholen brutaliteit. Deze brutaliteit is echter geen ordinair filmgeweld, maar raakt de kern van de boodschap die Iñárritu in zijn film wou leggen. Iñárritu heeft immers een ware cultfilm willen maken en geen topentertainment. De hondengevechten staan immers symbool voor een eerste gedachtelijn, ‘homo homini lupus est’, de mens is een wolf, of beter een hond, voor zijn medemens. Dit blijkt overduidelijk uit de link, één van de talloze, die met de tweede verhaallijn, met als centrale figuur de landloper Chivo, wordt gemaakt. De landloper is immers deeltijds huurmoordenaar en wordt door de ene broer ingeschakeld om zijn andere broer uit te schakelen. In beide verhaallijnen staan dus twee broers elkaar naar het leven. Ook Octavio schakelt immers een knokploeg in om zijn broer tot pulp te slaan. Wat is nu de reden achter al dit geweld, vraagt u zich af?

De mens is geen rationele rekenmachine, maar eerder een dronken schip, een speelbal van zijn emoties. Niet toevallig wordt er expliciet naar de parabel van ‘Kain en Abel’ gereferreerd. De mens is fundamenteel zondig. Zelfs broederliefde kan ontaarden in het absolute tegenovergestelde omwille van een akker die meer patatten opbrengt, omwille van geld dus. Volgens de regisseur wordt de mens gedomineerd door een driespan aan emoties namelijk: geld, liefde en angst. Dat is de ware ‘condition humaine’ volgens González Iñárritu. Daarom ook moest de film gewelddadig zijn. Hij waakt erover dat de kijker zonder omwegen ziet hoe de mens werkelijk in elkaar zit. Een hond leert men ook af in huis zijn boodschap te doen door hem er letterlijk met zijn neus in te wrijven.

Deze schets van de ware menselijke aard geldt niet enkel voor landlopers (eerste verhaal) of de lagere klassen (tweede verhaal), maar evenzeer voor de high society, het derde verhaal, “Daniel y Valeria”. Dit verhaal draait rond een zich in zijn midlifecrisis bevindende reclamejongen die op zijn 50ste zijn vrouw en twee kinderen laat staan om bij een TV-vedette in te trekken. De onvermijdbare hond in dit tafereel is duidelijk ook aangepast aan zijn kader. Hun kleine “froufrou” hond zal verdwalen onder het parket van hun appartement en zal de onderhuids liggende ellende van dit koppel blootleggen. Ook hier is de symboliek in geen scène weg te denken. Het model die haar geroemde en lucratieve benen verliest tijdens ons centrale ongeval, staat symbool voor de idee dat de mens meer is dan verheven emoties. Natuurlijk kraakt de liefde van Daniel in zijn voegen wanneer Valeria haar been verliest.

De mens is immers niet enkel geest, maar ook lichaam. Het lichaam is een kerker voor onze vrije geest. Vandaar ook de nadruk op de bloederige hondengevechten. De Cartesiaanse illusie dat de mens enkel geest is, werd reeds een halve eeuw geleden hardhandig doorprikt door de twee wereldoorlogen. Iemand die door een granaatscherf zijn been verliest, diens persoonlijkheid zal daardoor drastisch hertekent worden. Zeggen dat een mens enkel geest is, was niet langer houdbaar. Er is immers geen erger leed dan fysiek leed. Iñárritu brengt in zijn film eigenlijk de boodschap van Schopenhauer en Nietzsche aan een zijn generatie, de mens is niet meer dan de speelbal van zijn driften. De samenleving is altijd al chaos geweest. De menselijke natuur wordt ook gevormd door al wat niet verheven is. De hond van Daniel en Valeria wordt aan de ratten die onder het parket huizen ten prooi gelaten omdat ‘het te duur is om het parket uit te breken’. Geld boven liefde. González Iñárritu is vast van plan ook al onze illusies aan de ratten te voeren. Hij wil de lijn van Schopenhauer en Nietzsche tot het bittere einde doortrekken.

Hij wil een cultfilm maken. Hij besluit dan ook het laatste bastion van het goede in de mens, nl. de liefde, te vergiftigen. De liefde drijft er in de eerste verhaallijn Octavio toe zijn broer in puin te laten slaan. Daniel is nog geen week bij zijn nieuwe kalverliefde en zij verliest een been. De landloper, El Chivo, had lang geleden zijn vrouw en dochter verlaten om guerillero te worden (beroepsmoordenaar dus) (eindigt Kaïn niet ook als landloper?). Allen hebben spijt van hun keuze. Allen hadden zij de verkeerde plannen. Allen hebben zij zich miskeken op hetgeen finaal het belangrijkste bleek in hun leven. Suzanna (de vrouw van de broer van Octavio) zegt dan ook tegen Octavio. “God zal met je lachen als je Hem je plannen vertelt”. Gaat elke mens gebukt onder de illusie het goede te doen, maar net daardoor het kwade te bewerkstelligen? Abel bewerkt naarstig zijn akker denkende dat dit later zal renderen, maar zijn vruchtbare akker blijkt uiteindelijk de oorzaak van zijn jonge dood. Draagt de mens de tragiek als een rotte plek in zich die hij maar niet kan wegsnijden? Is de mens gedoemd fundamenteel slecht te zijn? Heeft Iñárritu (of God) de menselijke liefde willen vergiftigen met tragiek?

Of is er toch licht in de duisternis? De 3e verhaallijn is de meest uitgewerkte en houdt op het einde een opening in. El chivo is vergezeld door meerdere honden zoals dat wel vaker het geval is bij de landlopers. El Chivo staat symbool voor de eenzaamheid, hetgeen stelselmatig verandert gedurende het verdere verloop van de film tot hij op het einde een symbool wordt van hoop. Zijn relatie met zijn honden verraadt ook zijn leven. Hij viste bij het auto-ongeval de gewonde Cofi op, die hij verzorgt. Tot Cofi uit dankbaarheid al zijn andere honden het strot doorbijt. Dit is het keerpunt voor El Chivo, dit staat symbool voor zijn verleden. Hij beslist echter zijn leven weer “bij de keel te grijpen” en tracht terug te keren naar het gezin dat hij al lang de rug had toeggekeert. Is de slotscène waar de landloper over verschroeide aarde wegwandelt, zijn nieuwe leven en hoop tegemoet het symbool van de idee dat een bloem finaal nergens beter kan bloeien als op een mesthoop? Of wil González Iñárritu gewoon duidelijk maken dat ziekte de waardigheid is van de mens, dat enkel de wijze waarop we ons kruis dragen is van belang?

Amores Perros toont op realistische wijze de meest hondse kant van de menselijke samenleving. De tweeëneenhalfuur durende film kan je voor 2uur boeien en dit volstaat, de tweede verhaallijn echter met Valeria is een beetje bij de haren getrokken. Een topper voor de hondenliefhebber die de Spaanse taal weet te appreciëren. Het succes van Iñárritu’s “21 gramms” is dan ook allesbehalve een toevalstreffer.

Print Print

Geef een reactie




No comments yet.

About

Over deze Blog

We mogen hierbij niet enkel naar de dingen kijken zoals ze zijn en ons afvragen: waarom? Het is hoog tijd om nieuwe ideeen te lanceren en ons af te vragen: waarom niet?

Peter’s Twitter
 
RSS