Radiopresentatrice Sofie Verschueren slaakte enkCitroenpersele dagen geleden een opgemerkte noodkreet aan het adres van minister van werk Monica De Coninck. Als jonge moeder tracht ze alle balletjes in haar leven tegelijk in de lucht te houden, tot ze er zelf bij neervalt. Net als Sofie hebben heel wat jonge gezinnen het gevoel dat ze als een citroen worden uitgeperst.

Wie het geluk heeft mama – en in mijn geval papa – te worden, belandt plots in een flessenhals aan tijdsdruk. Op het werk slokken de eerste jaren van een loopbaan de meeste energie op. En in de woning laten de verbouwingen geen uitstel toe. Toch wil je in de eerste plaats tijd vrij maken voor voeding en opvoeding van de kinderen. Maar wie op professioneel vlak even het gaspedaal durft loslaten, is plots ‘niet meer echt toegewijd’ …

Alle gezinnen moeten door dit spitsuur van het leven. Toch dreigen jonge gezinnen vandaag meer dan ooit in een ‘perfecte storm’ te belanden. Historisch hoge woningprijzen brengen een loden financiële druk met zich mee. Om de maandelijkse aflossingen te betalen, zijn twee fulltime inkomens hard nodig. Voor alleenstaande ouders is het leven zelfs ronduit onbetaalbaar. En dan blijven we in Vlaanderen gelukkig nog grotendeels gespaard van de jeugdwerkloosheid die in Zuid-Europa records breekt, en dreigt uit te draaien op een Lost Generation. Maar ook bij ons is het ondertussen zonneklaar dat we niet hoeven te rekenen op een spoedig economisch herstel. Om overeind te blijven in de rat race van de nieuwe economie, moeten we steeds vaker overstappen van de ene naar de andere job. In een leefwereld die steeds sneller verandert, krijgen we het gevoel te moeten dansen op de tonen van een DJ die steeds sneller met zijn platen scratcht.

En net nu de overheidsschuld opnieuw gevaarlijk tegen de 100% BBP aanschurkt, begint de vergrijzingstsunami te rollen. Vanaf dit jaar stapt de baby boom generatie massaal uit de arbeidsmarkt. Waardoor de werkdruk op de actieven nog stijgt. Gevolg? Nog meer burn-outs! Waardoor de druk op de resterende actieven nog verder stijgt … De spiraal aan alsmaar stijgende druk op jonge werkende gezinnen moeten we doorbreken!

Werk en levenskwaliteit lijken wel met getrokken messen tegenover elkaar te staan. Mevrouw de minister, in die context enkel eisen om langer te werken, leidt niet tot meer werk, wel tot meer ziektebriefjes. Om de druk echt te kunnen verlichten, moeten we het verloop van onze loopbanen fundamenteel durven hertekenen.

De lonen stijgen in ons land – veel meer dan elders in Europa – stapsgewijs naarmate we langer werken (anciënniteit). Nochtans vallen de grootste kosten voor het levensonderhoud bij het begin van de loopbaan, zoals de zorg voor de kinderen en de afbetaling van de woning. Het loon moet dus veeleer worden gekoppeld aan de productiviteit, dan aan de anciënniteit. Op middelbare leeftijd zijn we doorgaans al het productiefst. Dit betekent niet dat we op oudere leeftijd aan koopkracht moeten inboeten, want de kinderen zijn dan het huis al uit en de lening is afbetaald. Tegelijkertijd voorkomen we ook dat ouderen nog langer uit de arbeidsmarkt worden geprijsd.

Ook de rigiditeit van een strikt uurrooster zonder flexibiliteit voor specifieke tijdsnoden – zoals de kinderen ophalen na school – is bij uitstek een bron van stress. Dit kunnen we opvangen door schoolbelcontracten, glijdende werkuren en telewerken. Maar om dit aan te moedigen, moeten we durven raken aan enkele heilige huisjes in het arbeidsrecht. Maar laat ons eerlijk zijn, ondanks de talloze beschermingsregels regent het nu al burn-outs! Daarnaast mogen werkende ouders in Vlaanderen niet langer onderaan de prioriteitenlijst belanden bij de toewijzingscriteria voor kinderopvang.

Tot slot dringt zich onvermijdelijk een diepgaande hervorming van het pensioenstelsel op. In Zweden heeft iedereen toegang tot zijn eigen ‘pensioenrekening’ waarop ze kunnen aflezen hoe veel pensioenrechten ze al hebben opgespaard, en de impact berekenen van een carrièrewending. Zo kunnen ze bewuster rustpauzes inlassen, om later wat meer gas te geven. Reculer, pour mieux sauter. Sinds de invoering van dit ‘notioneel’ pensioenstelsel werken de Zweden 2 jaar langer. Ze leven nochtans ook steeds langer in goede gezondheid en scoren hoger dan Vlaanderen in geluksmetingen.

Mevrouw de minister, ik weet zeker dat de druk op jonge gezinnen een problematiek is die u na aan het hart ligt. U kan alvast het pad effenen om af te stappen van het verouderde concept van een loopbaan als een spurt zonder adempauze. We lopen een marathon. De loopbaan moet daarom een leefbaarder verloop krijgen. Lang werken zullen we enkel volhouden als we ook kwaliteitsvoller kunnen leven.

Print Print

Geef een reactie




Reacties

  1. Tegengif voor de prestatiemaatschappij | Peter Van Rompuy blog says:

    [...] eerder opiniestuk in Knack over de work-life balance: De Citroenpers Deel deze post met [...]

  2. Rudi Akkermans says:

    Beste Peter,
    Goed artikel!
    De overheid is blijkbaar plotseling wakker geschoten en moeten we de laatste maanden elke dag aanhoren dat we allen langer zullen moeten werken, maar aan de andere kant ontneemt men de werknemers de mogelijkheid de (langere) loopbaan te onderbreken. Nochtans zijn hetzelfde meerderheidspartijen die enkele jaren geleden verklaarden:
    “Tijdkrediet en loopbaanonderbreking zijn geen verwennerij, maar voor vele werknemers pure noodzaak om arbeid en gezin op een menswaardige manier te kunnen combineren”. Zijn de huidige maatregelen dan niet totaal tegenstrijdig met hun eerdere verklaringen?
    De regering beweert dat loopbaanonderbreking en tijdskrediet de staat teveel kosten, waarom geen voorstel om de werknemers deze mogelijkheid tot loopbaanonderbreking/tijdskrediet te blijven aanbieden, echter ZONDER financiële tussenkomst van de RVA? (onderbrekingsuitkering)
    Hoe zie jij dat?

    Mvg,

About

Over deze Blog

We mogen hierbij niet enkel naar de dingen kijken zoals ze zijn en ons afvragen: waarom? Het is hoog tijd om nieuwe ideeen te lanceren en ons af te vragen: waarom niet?

Peter’s Twitter
 
RSS