Sinds vandaag ben ik ambassadeur … voor de actie Wordechtrijk van Bond Zonder Naam. Uit hun onderzoek blijkt dat de nummer 1 waarde voor de Vlamingen eerlijkheid is.

Om de actie mee af te trappen, trok ik een T-shirt (’Hones-T’) aan met de – toegegeven ietwat provocerende – oneliner: ‘Eerlijk, ik luister naar u zolang u op mij stemt’.

Op de blog van www.wordechtrijk.be leg ik uit waarom ik voor deze oneliner koos …

‘Principes zijn als winden. Je houdt ze zo lang mogelijk op. Maar wanneer het echt niet meer gaat, dan laat je ze toch – stilletjes – los. En dat doet zo’n deugd’, grapte voormalig eerste minister Mark Eyskens. Is het wel mogelijk om in de politiek je principes hoog te houden en toch te ‘overleven’? Politiek draait wel degelijk rond principes, maar ook rond belangen. En die lopen niet altijd gelijk. Kan je als politieker wel echt eerlijk zijn? Bestaan ze wel, eerlijke politiekers? Om ze te vinden, moeten we eerst weten wat we verstaan onder ‘eerlijkheid’.

Een eerste betekenis is ‘openhartigheid’. Een eerlijk politicus is dan iemand die ‘zegt wat hij denkt’. Rechtoe rechtaan. Zonder omwegen of compromissen. Gewoon klare wijn. Heerlijk!

Althans, dat hangt er af van hoe je het bekijkt. Als je de pasgeboren baby van je beste vriend maar een lelijk mormel vind, zeg je dat dan ook? Lucht dat op? Moeten we altijd eerlijk zijn, ook als eerlijkheid alleen maar kwetst? Als iedereen altijd en overal 100% eerlijk zegt wat hij denkt, wordt de wereld al snel een hel. Als alle politiekers altijd en overal ‘hun gedacht’ zeggen over elkaar en de kiezer, dan is elk wederzijds vertrouwen op voorhand verloren.

“Het is mijn overtuiging dat alleen wie twijfelt aan zijn eerlijkheid, pas echt begint eerlijk te zijn.”

En wat als je geen voorstander bent van een wet, maar je stemt toch mee met de meerderheid. Ben je dan oneerlijk? Of kan het toch, als dankzij dit compromis tenminste ook andere wetten gestemd raken waar je wél sterk in gelooft? Elke politieker worstelt wel met deze vragen. Het is mijn overtuiging dat alleen wie twijfelt aan zijn eerlijkheid, pas echt begint eerlijk te zijn.

Het kan ook zijn dat je eerlijk moet toegeven dat het voorstel van een andere partij een goed voorstel is. Dat is ook eerlijkheid. En dat vraagt pas echt politieke moed. Alleen, dat interesseert de media niet. Misschien zijn er wel veel maar eerlijke mensen en politiekers in de wereld dan we vermoeden, alleen vallen ze minder op.

Raken eerlijke politiekers dan wel verkozen? Bond zonder Naam bewees net dat eerlijkheid de meest populaire waarde is. Een eerlijk politieker kan dus ook een populair politieker zijn. Te populair zelfs? De verleiding is bij sommigen erg groot om op tv een traantje weg te pinken. Want dat levert heel wat stemmen op. Maar is het ook oprecht? Of lijkt het vooral eerlijk? Nu, de kiezer doorprikt zulke eerlijkheid wel. You can fool all the people for some time. You can fool some people all the time. But you can not fool all the people all the time.(Lincoln)

De verleiding is ook groot om de kiezer gelijk te geven, als ze maar op jou stemmen. Dat is ook de ietwat provocerende zin die op mijn HonesTee-shirt staat voor Bond zonder Naam. Een politieker moet in de eerste plaats luisteren naar de mensen. Maar wie goed luistert, stelt vast dat ook zij het vaak niet eens zijn. Eerlijkheid blijft een zoeken en tasten naar het juiste evenwicht tussen goed luisteren zonder je eigen innerlijke overtuiging te verloochenen.

Geef mij maar eerlijkheid in de betekenis van ‘betrouwbaarheid’. Betrouwbaar zijn betekent ‘woord houden’. De beloftes die je maakt, ook echt nakomen. En vooral geen beloftes maken waarvan je op voorhand weet dat je ze niet kan waarmaken. Want wat heeft de burger aan een politieker die na de verkiezingen – heel eerlijk – komt zeggen dat hij zich vergist heeft en dat het allemaal toch veel moeilijker is dan gedacht? Wat koop je als burger voor zo’n eerlijkheid? Niets.

In zijn inaugurele rede maakte Obama de volgende belofte aan het Amerikaanse volk: ‘You owe a president who does not tell you what you want to hear, but what you need to know.’ Daarmee heeft Obama niet gezegd dat hij altijd alles zou zeggen wat hij denkt of weet, maar wel alles wat iedereen moet weten. Dát is de eerlijkheid die een politieker wel moet nastreven. Eerlijk zijn in de politiek, het kan! Het vraagt wel veel politieke moed.

Print Print

Geef een reactie




No comments yet.

About

Over deze Blog

We mogen hierbij niet enkel naar de dingen kijken zoals ze zijn en ons afvragen: waarom? Het is hoog tijd om nieuwe ideeen te lanceren en ons af te vragen: waarom niet?

Peter’s Twitter
 
RSS