Bonussen kunnen nog enkel als ze geen snelle winsten, maar wel lange termijn resultaten stimuleren. Maar hoe zit het met de ‘democratische’ bonussen: verkiezingen?

In ons land volgen verkiezingen elkaar aan zo’n hels tempo op dat een lange termijn politiek nog amper zuurstof krijgt. De afgelopen 6 jaar trokken we al 4 maal naar het stemhokje. De volgende 6 jaar wachten ons opnieuw 4 verkiezingen.

Elke verkiezing is een democratische feestdag. Maar door al die feestdagen dreigt het echte werk te blijven liggen. Een verkiezingscampagne is immers een onvruchtbare periode. Regeringen die diepgaande hervormigen doorvoeren in het oog van de verkiezingen zijn niet moedig. Ze bestaan gewoon niet. En als het dan toch een zeldzame keer gebeurt, blinkt de maatregel nooit uit in schoonheid. Deze vaststelling getuigt niet van enig cynisme, wel van een minimum aan realiteitszin. Verkiezingskoorts vormt de onvermijdelijke andere kant van de democratische medaille.

Ons land heeft nochtans nood aan een diepgaande socio-economische en staatshervorming. Grote hervormingen vragen evenwel niet alleen moed, maar ook geduld. Aan de laatste grote staatshervorming, de Sint-Michielsakkoorden van ‘93, ging meer dan twee jaar onderhandelen vooraf.

En de resultaten van een nieuw economisch beleid worden pas vele jaren later zichtbaar. Als een politicus de tijd niet krijgt om te oogsten wat hij zaait, verliest hij elke stimulans om moed te tonen.

Electorale stabiliteit is dan ook geen doel op zich. Het is een middel tot een ander doel, met name meer politieke daadkracht. Er moet dus een einde komen aan de permanente verkiezingskoorts waarin ons land zich bevindt.

Een vaak gehoorde oplossing is de invoering van samenvallende verkiezingen. Ik verzet mij daar tegen. Het zou de Vlaamse verworvenheden doen ondersneeuwen en de responsabilisering van alle deelstaten fnuiken.

Daarom pleit ik voor een andere – minder gekende – oplossing: aparte verkiezingen, maar dan kort na elkaar. Ik noem dit een ‘verkiezingssalvo’: verkiezingen die kort na elkaar worden afgevuurd op de kiezer.

Concreet: vanaf 2014 houden we elke 5 jaar regionale verkiezingen in mei, Europese in juli en federale in september. Elke 5 jaar ondergaan we zo slechts 1 jaar verkiezingskoorts. En genieten we van 4 jaar (relatieve) electorale stabiliteit. Frankrijk kent een soortgelijk systeem, waarbij elke 5 jaar presidents- en parlementsverkiezingen worden gehouden in een tijdspanne van amper 2 maand.

Een bijkomend voordeel is dat de korte periode tussen elke verkiezing het minder interessant maakt voor de verkozenen om door te gaan met de slechte gewoonte om aan elke verkiezing deel te nemen. Als we daarenboven de verplichting invoeren om een verkozen mandaat daadwerkelijk op te nemen, zal de plaag van het ‘parlement hoppen’ snel verdwijnen.

Tegelijkertijd maken we van het federaal parlement een ‘legislatuurparlement’, net zoals voor de deelstaten nu reeds het geval is. Vervroegde verkiezingen zijn zo uitgesloten, enkel tussentijdse regeringswissels kunnen nog. Mijn democratisch hart bloedt, maar mijn politieke geweten knaagt niet. Tussen ‘71 en ’81 – in slechts 10 jaar tijd – vonden 5 federale verkiezingen plaats. Resultaat? Een ontsporing van de overheidsfinanciën waar we al meer dan een generatie voor betalen. Die historische vergissing mogen we niet opnieuw maken. Om te vermijden dat we ongewild opnieuw in permanente verkiezingskoorts verzanden, bestaat er geen alternatief voor legislatuurparlementen.

Na de turbulente jaren ‘70 moest in ‘81 een nieuwe regering het land weer op de sporen zetten. Er werd fors bespaard. Men legde een indexsprong op. En ondanks massale betogingen werden de kruisraketten geplaatst. Tegen alle verwachtingen in wonnen in ’85 3 van de 4 regeringspartijen de verkiezingen. Blijkbaar kon de kiezer 4 jaar zonder verkiezingen best wel appreciëren, als het maar politieke actie voortbracht.

De invoering van een ‘verkiezingssalvo’ biedt in mijn ogen een oplossing voor één van de vele ‘institutionele probleem’ die Dehaene moet aanpakken …

Print Print

Geef een reactie




Reacties

  1. Peter in de media | Peter Van Rompuy blog says:

    [...] “Pleidooi voor een verkiezingssalvo ” Column (december [...]

  2. Pierre T says:

    Uw pleidooi voor verkiezingen kort na mekaar hoorde ik voor het eerst tijdens een vergadering in Halle begin dit jaar van de spreker … Herman Van Rompuy.
    Er valt veel voor te zeggen maar zoals je zelf aangeeft is het niet zo democratisch en je weet ook wel dat het slechts een ‘haalbare’ versie is van samenvallende verkiezingen.
    Waarom niet eens nadenken ‘out of the box’ en bij voorbeeld dieper ingaan op de voordelen van alleen maar gewestelijke verkiezingen. Dan is er één (federale) verkiezing minder en de verkozenen zijn vandaag toch ook enkel regionaaal verkozen.

    Waarom niet uitgaan van de werkelijkheid van twee verschillende gmeenschappen met elk hun eigen maatschappelijk draagvlak in plaats van politieke regels op te dringen zonder voldoende maatschappelijk draagvlak.

    • peter says:

      dag pierre,

      ik lanceerde die idee al twee jaar geleden in een opiniestuk samen met andere jongcdenvers, ten bewijze:
      http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=MM1EQVL4

      maar wie eerst was, speelt geen rol.

      pierre, ook in vlaanderen lopen de politieke meningen wel eens scherp uiteen (bam, …).
      criterium voor de overheveling van bevoegdheden zijn in de eerste plaats objectieve verschillen, zoals de vormen van werkloosheid (structureel – tijdelijk, jong – oud, …)

      prioriteit op dit ogenblik is trouwens de economische crisis, en die moet aangepakt worden én door een staatshervorming én door de lancering van een nieuw flanders technology van onze tijd!

      Peter

      • Pierre T says:

        Peter,
        Een blog is niet het beste middel om een diepgaande discussie te voeren. Drie bedenkingen bij uw antwoord:
        1.Over de hervormingen zijn we nu al drie jaar aan het praten zonder zelfs maar een zicht op een oplossing.
        2. Zich verschuilen achter de economische crisis een om diepgaande structurele hervormingen uit te stellen is geen bewijs van daadkracht of goed bestuur. Door het debat telkens ondergeschilt te maken aan de noden van de dag bewijst men een tekort aan visie.
        3. De vorige hervormingen resulteerden in politieke compromissen die de polarisatie weliswaar onder controle hielden maar tegelijk het maatschappelijk draagvlak van België uitholde.

        Dat is ook de reden waarom binnen CD&V de meningen verdeeld zijn. Moet men echt de Vlaamse eisen ondergeschikt maken aan België? Iets wat de Franstaligen nog nooit hebben gedaan. Ondertussen hebben we een begroting die de besparingen voor zich uit schuift. Draagt Vlaanderen de lasten van een federaal immigratiebeleid waarvoor nauwelijks een draagvlak is in Vlaanderen en vind ‘men’ het nodig om te ondrhandelen over de toepassing van de grondwet inzake BHV; wat defacto neerkomt op het buiten spel zetten van de parlementaire democratie. Misschien moeten we die eerst redeen vooraleer we spreken over samenvallende verkiezingen van totaal onmachtige ‘volksvertegenwoordigers’.

About

Over deze Blog

We mogen hierbij niet enkel naar de dingen kijken zoals ze zijn en ons afvragen: waarom? Het is hoog tijd om nieuwe ideeen te lanceren en ons af te vragen: waarom niet?

Peter’s Twitter
 
RSS